SP-fjármögnun og starfsleyfin 29. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Fjármál, Glæpir og rannsóknir, Stjórnmál.comments closed
Út úr sal á borgarafundi í gær barst áhugaverð spurning og ábending svo. Þar var verið að spyrja út í starfsleyfi SP-fjármögnunar og hvort það fyrirtæki hefði réttindi til þess að eiga í viðskiptum tengdum gjaldmiðlum. Var viðskiptaráðherra spurður út í vitneskju um það og með spurningunni fylgdi það að FME og Seðlabankinn vísuðu hvort á annað í þessu máli.
Einn fundargesta svaraði þessu að einhverju leyti og benti á að samkvæmt yfirlitum frá FME þá virtist SP-fjármögnun ekki hafa haft starfsleyfi til að standa í gjaldeyrisviðskiptum og fleira því tengt. Ég fór því aðeins á stúfanna og ræddi við Hr. Google um þetta sem að vanda gat dregið fram einhverjar upplýsingar.
Á Svipunna má finna tilvísun í frétt frá FME sem virðist vera horfinn af vef stofnuninnar en þar mátti finna tilvísun í yfirlit yfir starfsemi fjármálafyrirtækja árið 2007. Þó fréttin sé horfin þá er yfirlitið enn til staðar og má sjá þegar litið er á það að SP-fjármögnun virðist ekki hafa samkvæmt því leyfi fyrir t.d. eftirfarandi viðskiptum:
“Viðskipti fyrir eigin reikning eða fyrir viðskiptavini með:
a. Greiðsluskjöl á peningamarkaði (ávísanir, víxla, önnur sambærilega
greiðsluskjöl o.s.frv.
b. Erlendan gjaldeyri
c. Framvirka samninga og skiptirétt (vilnanir)
d. Gengisbundin bréf og vaxtabréf.“
Þetta má sjá einnig betur á bloggi Erlings Alfreð Jónssonar sem hefur tekið saman miklar hugleiðingar um SP-fjármögnun og samninga. Þar til hliðar á blogginu má finna tilvísun í sama yfirlit og merkt inn á það ábendingar til að gera þetta auðveldara ásýndar. Þar bendir hann sérstaklega á að önnur fjármálafyrirtæki hafi starfsleyfi fyrir þessu og spyr svo í framhaldi hvort SP-fjármögnun hafi í raun með þessu mátt veita myntkörfulán ef það hafi ekki verið með tiltekin leyfi.
Eigi veit ég það en vonandi stendur viðskiptaráðherra við það sem hann sagðist ætla að gera: að kanna hvort SP-fjármögnun hafi haft viðkomandi starfsleyfi.
Prósentuframsetning og formannskjör Bjarna Ben 28. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Stjórnmál.comments closed
Það getur stundum verið villandi framsetning að nota prósentur, sérstaklega ef forsendurnar eru ekki þær sömu.
Gott dæmi er formannskjör Bjarna Benediktssonar nú um helgina. Þar er hann sagður hafa fengið 62% og því haldið á lofti að það sé aukning frá 58% árið áður. Það er rétt en þar er einn stór munur á. Það voru mun færri landfundarfulltrúar í ár svo Bjarni fékk 573 af 925 samkvæmt fréttum en árið 2009 fékk hann 990 atkvæði af 1705.
Má ekki alveg eins segja að raunfylgið hafi minnkað í atkvæðum talið?
Vangaveltur eftir flokksfundi helgarinnar og ESB 27. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in ESB.comments closed
Ég er frekar hugsi eftir stjórnmálafundi helgarinnar og þá aðallega út af tveimur fundum hjá Sjálfstæðisflokki og VG. Ástæðan er mál málanna: ESB og einnig pælingar sem hafa verið að velkjast innra með mér með þessi mál og íslensk stjórnmál í smátíma.
Byrjum á því að segja það að fyrir einhverju síðan þá sannfærðist ég um það að aðildarviðræðurnar væru af því góða, bæði út frá aðhaldinu varðandi uppfyllingu skilyrða fyrir þeim og svo þeirri einföldu ástæðu að það sé kominn tími til að útkljá þetta mál fyrir eitt og allt, fá niðurstöðu með já eða nei. Enda hefur verið um þetta rætt í 20 ár eða svo, sagt að það sé ekki tímabært meðan allt var slétt og fellt á yfirborðinu af Davíð, Dóra og Geir, ekki á dagskrá því það lægi ekkert á og nú þegar þetta er loks komið á dagskrá þá eru rökin ennþá þau að þetta sé ekki tímabært því það séu önnur brýnni mál.
En er hægt að útkljá þetta mál í íslenskri stjórnmálaumræðu? Ég veit það hreinlega ekki lengur og þá einnig hvort það sé hægt að fá sæmilega upplýsandi umræðu yfirleitt um stjórnmál eða stórmál í íslensku samfélagi. Íslendingar eru einhvern veginn svo fastir margir hverjir í því að tala í öskurstíl líkt og rökræður eða umræður gangi út á það að vera gaurinn inn á kaffistofunni eða í heita pottinum sem hefur hæst og kaffærir hina bara í öskrum ef hann reynir að malda í móinn, og á það sérstaklega við ESB-andstæðinga að manni finnst. Nú þekki ég ýmsa ESB-sinna og andstæðinga sem ég hef kynnst í gegnum borgarafundi og annað brölt, ágætt fólk margt hvert og sumir hverjir mjög málefnalegir í umræðu EN þau málefnalegheit hverfa í skuggann af því sem yfir okkur gengur í ESB-umræðunni af hálfu öskurapanna í hópi ESB-andstæðinga sem hafa algjört óþol fyrir skoðunum þeirra sem velta fyrir sér ESB. En öskuraparnir eru einmitt sumir af því tagi að þeir fá mig og fleiri til þess að spá í hvort þetta ESB sé eitthvað þokkalegt bland í poka, lið á borð við öfgakristna hommahatarar, ofstækisfulla þjóðernissinna, kynþátta-, trúarbragða- og útlendingahatara, öfgafrjálshyggjumenn, New World Order-samsæriskenningasmiðir og aðrir slíkir, lið sem sameinast um að öskra sem hæst og tuddast sem mest á umræðunni til að reyna að kæfa það að hér fari fram upplýst umræða út frá samningum.
Þetta er umræðan eins og hún er fyrir utan flokkanna en einhvern veginn fékk ég það á tilfininguna nú eftir flokksfundina hvort umræðan væri ekki svipuð inn í flokkunum, sérstaklega eftir lestur á bloggi Baldri McQueens þar sem hann dró upp áhugaverða tölfræði varðandi fylgi við aðildarumsókn innan flokka sem er ekki alveg fullkominn en dregur upp aðra mynd en látið er með um andstöðu innan flokka. Jafnvel má segja að sú mynd sé öðruvísi en hampað er með einni skoðanakönnun þessa daganna frá MMR um andstöðu Íslendinga. Sú könnun sem gerð var fyrir öfgafrjálshyggjumiðilinn Vef-Þjóðviljann sýndi 57% andstöðu hjá 761 aðila sem tóku afstöðu og á grundvelli þeirrar könnunar eru menn að fara fram á að aðildarumsóknin sem hefur nýverið samþykkt sé dregin til baka. Afsakið mig? Skoðanakönnun sem getur skilað mismunandi niðurstöðum eftir skapi manna, upplýsingu manna og jafnvel aðferðafræðinni sem beitt er? Hefur sumt þetta fólk sem er í flokkum jafnvel ekki haldið því fram í gegnum tíðina að Samfylkingin sveiflist til eftir niðurstöðum skoðanakannana? Hvað er þetta þá?
En já, flokkarnir, umræður og framferði þeirra sem eru harðir á móti ESB þar. Fyrir ekki svo löngu síðan sá maður frétt um það að þingflokksformaður Framsóknar hefði kvittað upp á þingsályktun um að draga til baka ESB aðildarumsóknina, ályktun sem virkar eins og síðasta útspilið áður en formlegar viðræður hefjast. Það var á skjön við stefnu flokksins sjálfs sem hafði náð því samkomulagi og sátt um að sækja ætti um aðild með skilyrðum. Málamiðlun, millivegur, allir sáttir, ónei ekki ESB-andstæðingar sem þarna rufu sátt og sýndu þar með flokkssystkinum sínum ákveðna lítilsvirðingu sem gæti leitt til klofnings á litlum flokki.
Og þetta sást nú um helgina hjá Sjálfstæðismönnum gerast einnig. Einhver málamiðlun næst þar sem hallar aðeins á ESB-sinna en er nógu opin fyirr þá svo þeir geta sætt sig við hana í bili og þetta mál sett í salt þar til umræður um samning geta hafist því þetta er of stórt og óljóst mál fyrir marga til að mynda sér skoðun á því. Skyndilega þá stormar þar upp einhver úr öfgafrjálshyggjuhirðinni hans Davíðs, skellir inn breytingartillögu um að þetta sé ályktað og þegar Einar K. Guðfinnson reynir fyrir hönd forystunnar, örvæntingafullt að biðja um að þetta mál verði í hönd þingflokksins þá er það til lítils. Ályktunin er svo samþykkt og fagnaðaröskur heyrast yfir salinn líkt og á fótboltaleik því þannig var stemmingin hjá þeim: þetta er liðakeppni en ekki félagsstarf þar sem menn reyna að ná málamiðlunum. Viðbrögðin svo í garð flokkssystkina sinna sem aðhyllast ESB eru svo upfull af fyrirlitiningu:“Þú getur bara drullað þér til Brussel aðra leið eða yfir í Samfylkinguna, það erum við sem ráðum og eigum flokkinn, haltu kjafti og vertu stilltur, þú þarna óþjóðholli andskoti.“Maður hugsar því til hryllings ef þetta fólk fær völd aftur, þetta er sama stemmingin og á Davíðstímanum, valta skal yfir andstæðinginn án tillits til skoðanna eða sjónarmiða líkt og menn eru að kalla eftir með varðandi þing og ný vinnubrögð þar.
En lítum frá öfgafrjálshyggjumönnum yfir til róttæklinganna í VG enda stuttur vegur að fara á milli skoðanna þeirra: báðir hópar vilja passa upp á ákveðna sérhagsmuni sægreifa eða bænda og báðir hópar hamra á þjóðernishyggjuspilinu. Þar á bæ var gengið til ríkisstjórnarsamstarfs og fundin málamiðlun sem gat sætt flokkanna í afstöðu sinni til ESB og hófst á eftirfarandi orðum í stjórnarsáttmálanum: “Ákvörðun um aðild Íslands að Evrópusambandinu verði í höndum íslensku þjóðarinnar sem mun greiða atkvæði um samning í þjóðaratkvæðagreiðslu að loknum aðildarviðræðum“. Í framhaldi þar er rætt um ýmislegt sem þingmenn VG lásu og SAMÞYKKTU m.a. að farið skyldi út í aðildarviðræður. En það nægði ekki ESB-andstæðingum því þeir hafa hamast innan flokksins, bæði taka þátt í þingsályktunartillögunni fyrrnefndu og svo messandi yfir í „heilagra manna vandlætingu“ um að VG sé undir hælnum á Samfylkingunni, látandi eins og að skoðanir þeirra séu þær einu réttu og að öllum öðrum beri að fara eftir þeim. Maður hugsar ósjálfrátt með sér, getur þetta fólk virkilega unnið með öðrum? Kann þetta fólk að gera málamiðlanir yfirleitt? Hvernig getur það starfað í ríkistjórn? Enda kemur fram ályktun um að það beri að draga aðildarumsóknina til baka núna þegar búið er að samþykkja aðildarviðræður af hálfu ESB. Afsakið mig, en er þetta ekki eins og að sækja um vinnu, vera boðaður í viðtal og af einhverri óljósri hræðslu um að þetta hljóti að vera kannski vera vondur vinnustaður, hringja og segja:“Heyrðu, þú ert svo mikil skepna sem ætlar að bjóða mér ömurleg laun því ég las það á bloggi einhvers staðar og þetta er kannski vondur vinnustaður samkvæmt Júlla í Draumnum svo að ég vill ekki mæta í viðtal til þín.“ Ekki einu sinni reynt að skreppa í viðtalið og fá að vita að hvort það sé raunin, bara ákveðið fyrirfram.
En það sem er samt hvað það versta við róttæklingana eða villiketti eða hvað menn vilja kalla þetta fólk, er að þau koma fram og boða ný vinnubrögð, samráð og upplýsingu, þjóðaratkvæðagreiðslur og annað slíkt , heimtandi þjóðaratkvæði um IceSave og allt það en svo þegar kemur að þessu máli þá segir það hreinlega við fólk innan VG sem vill útkljá þetta mál og jafnvel aðhyllist ESB:“Fokk jú, þú mátt ekkert vita um þetta, við höfum ákveðið að þetta sé vont, þú mátt ekki fá samning til þess að kynna þér, þú mátt alls ekki fá aðildarviðræður sem enda í þjóðaratkævðisgreiðslu, við viljum sjá til þess að þú haldir bara kjafti og þú getur bara farið aðra leið til Brussel eða yfir í Samfylkinguna“. Eru þetta hin nýju vinnubrögð sem eru boðuð? Tilgangurinn helgi meðölin, engar málamiðlanir, ekkert samráð, okkar vilji á að ráða, við treystum ekki þjóðinni til að geta ákveðið það sjálf hvort það eigi að segja já eða nei við samningi eftir viðræður nema þegar það hentar okkur eins og í IceSave-atkvæðagreiðslunni(sem mér fannst bjánaleg þá þó ég hafi tekið þátt í kosningunni). Er þá einhver munur á þeim og hinum sem þau gagnrýna?
En VG náði málamiðlun milli hópanna um sinn enda eru einhver tugir prósenta innan flokksins sem vilja skoða aðild án fordóma því það sama gæti alveg gerst með þann flokk og með hina: enn einn klofningurinn, valtað yfir þá hófsamari sem vilja skoða þessi mál og setið eftir með allt í upplausn með þeim orðum að ESB-sinnarnir séu bara vælukjóar. En samt hugsar maður að ef VG springur út af þessu, hvert eiga þá vinstri menn sem eru hófsamari að leita? Verður það enn eitt framboðið? Eða enda þeir hjá Samfylkingunni ef hún nær að taka sig á, færa sig frá hægri frjálshyggjunni, klára sitt uppgjör og verða að vinstri sinnuðum jafnaðarmannaflokki eins og lagt var af stað með? Og er hægt yfirleitt að vera í samstarfi með VG ef þetta eru hin almennu viðhorf þar, að menn gangi bak orða sinna og betra sé að vera í stjórnarandstöðu heldur en að útkljá ESB-málið í aðildarviðræðum og þjóðaratkvæði? Hvar er þá heiðarleiki VG þá ef þeim er ekki einu sinni treystandi til að standa við gerða stjórnarsáttmála?
Ég veit það hreinlega ekki en á meðan flokkarnir eru svona margir geðklofnir í þessum málum eða hávær hluti öfgamanna tuddast á hinum lágmæltu, hófsamari sem vilja sjá eitthvað fast í hendi fyrir ákvörðunartöku, þá held ég að ef svona heldur áfram þá endi Samfylkingin uppi sem eini flokkurinn með viti á Íslandi fyrir mann eins og mig sem vill sjá samning og fá að kjósa um hann.
Hinir verða allir komnir á geðdeild, í meðferð eða á Stigamót eftir barsmíðarnar.
Mæting á landsfund Sjálfstæðismanna 2009 og 2010 26. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Stjórnmál.comments closed
Þá er búið að endurkjósa Bjarna Benediktsson sem formann Sjálfstæðisflokksins, nokkuð sem maður vissi að væri gefin niðurstaða fyrirfram þrátt fyrir “samkeppnina”.
Það er samt áhugavert að skoða tölurnar sem birtast kalt þarna:
- Bjarni er endurkjörinn með 573 atkvæðum.
- Pétur Blöndal fær 281 atkvæði.
- Auðir seðlar eru 50.
- Samtals gerir þetta 904 atkvæði á landsfundinum.
Tökum smá samanburð við kosninguna í fyrra:
- Þá var Bjarni kjörinn formaður með 990 atkvæðum.
- Kristján Þór Júlíusson fékk þá 688 atkvæði
- Aðrir fengu 10 atkvæði eða færri og auðir voru 5.
- Samtals voru greidd 1705 atkvæði.
Þessar tölur sýna eitt áhugavert. Landsfundarfulltrúum hefur fækkað um 801 mann frá því í fyrra eða um 46% miðað við þetta. Tveir voru reknir úr flokknum rétt fyrir helgi og Sveini Andra Sveinssyni var bannað að fara á fundinn.
Þá er spurningin um hina 798 sem eru ekki þarna: var þeim einnig meinað að mæta? Eða höfðu þeir engan áhuga á að mæta? Vildu þeir sýna óánægju sína með flokkinn og ákváðu því að hundsa fundinn? Eða töldu þeir þetta leikstýrðan djók sem ætti að skila fyrifram ákveðnum niðurstöðum og því tilgangslaust að mæta? Eða eru aðrar ástæður fyrir 46% fækkun landsfundarfulltrúa?
Maður spyr sig.
Lætin á flokksfundunum 26. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Stjórnmál.comments closed
VG er víst heitt í hamsi og róttækar tillögur koma fram með tilheyrandi urgi og ræðum um að fámenn klíka sé að reyna að eyðileggja flokkinn. Hópur í flokknum virðast róa öllum árum í því að reyna að sprengja ríkistjórnina vegna Evrópumála og kunnuglegir vaxtaverkir sem fylgja venjulega nýjum flokkum virðast komnir að því að sprengja VG upp.
Loks þegar aðalritari Sjálfstæðisflokksins sleppir orðinu lausu til handvaldra landsfundargesta þá fara stór orð að fjúka frá prestum um að flokkurinn sé haldinn rangvillu um að allt sé leyfilegt á meðan það er ekki bannað þó siðlaust sé og að flokkurinn þurfi að taka alvarlega til hjá sér. Annar séra fylgir svo í kjölfarið og heimtar afsagnir styrkþega á borð við Guðlaugs Þórs og Gísla Marteins.
Og svo er Davíð kominn í Höllina líkt og vanur sviðsmaður með tilheyrandi fagnaðarlátum.
Hvar eru beinu útsendingarnar þegar maður þarfnast þeirra?
Spádómar um landsfund Sjálfstæðismanna 25. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Stjórnmál.comments closed
Ég er að spá í að koma með nokkra spádóma fyrir landsfund Sjálfstæðisflokksins um helgina sem ber yfirskrftina Frelsi-Ábyrgð-Umhyggja, orð sem maður efast um að sumir landsfundargestir skilji sjálfir og hvað þá að þeirra hafi orðið vart í praxís valdamanna flokksins.
En jæja, þetta býst ég við að verði atburðarásin:
Bjarni Benediktsson fær rússneska kosningu þrátt fyrir Vafninga sína og ættingja sem áttu í bankanum sem bauð honum í golfferð til Skotlands með þotu. Menn láta svo stuðning hans við Guðlaug Þór vegna óhóflegu og vafasömu styrkja, ekki styggja sig mikið, karlkyns þingmenn Sjálfstæðisflokksins segja ekki af sér vegna óhóflegra styrkja og siðferðisbresta…Punktur.
Ólöf Nordal fær einnig rússneska kosninga, sérstaklega þar sem hún er á sama máli og flestir landsfundarfulltrúar, að skýrsla Rannsóknanefndar Alþingis sé eingöngu tímabundin truflun fyrir flokkinn. Hitt framboðið er bara til þess að búa til sýndarsamkeppni fyrir fréttamenn.
Siggi Kári stígur svo á stokk og endurtekur áminningu sína frá því í fyrra.
Eftir mikið japl og jaml verður búin til einhver ályktun um ESB þar sem sagt er að við eigum að hætta við umsóknina en samt ekki hætta að hugsa um aðildarumsóknina. Þetta þaggar niður í öllum, ESB-sinnar verða voðalega glaðir því þeir halda að 2011 breytist þetta viðhorf kannski og þeir mega áfram hugsa um ESB utan flokksfunda. ESB-andstæðingar kalla þetta sigur þjóðlegra gilda en fatta ekki að það er enn hugsanlegt að það megi skoða aftur að það megi tala um aðildarumsókn innan flokksins.
Kjartan Gunnarsson mun sitja áfram eins og könguló í miðstjórnarvef sínum þrátt fyrir 55 milljón króna mútugreiðslur og þátt sinn í Hruninu með seti í bankaráði og lánanefnd Landsbankans.
Guðlaugur Þór Þórðarsson og aðrir þingmenn munu ekki segja af sér og segja að það sé heilagur réttur sinn að þiggja nafnlausar mútur. Allir fagna því og lýsa yfir stuðningi við það.
Davíð Oddson heldur ræðu, drullar yfir allt og alla sem eru honum ei þóknanlegir og skerpir svo á fyrirmælunum frá því í fyrra hvernig uppgjöri skal háttað og hverjar línur flokksins eigi að vera í málum. Forystan tekur niður punkta fyrir hvernig skal haga stefnunni fram á næsta ár, kinkandi kolli í takt við klappið.
Haldin er tíu mínútna ræða í framhaldi um hvað skýrsla Rannóknanefndar Alþingis sé gott plagg, sagt svo að það verði að horfa fram á við, uppgjörinu sé lokið, þetta hafi allt verið Jón Ásgeiri að kenna. Geir H. Haarde fær þó kannski skammir líka, hann er ekki í stjórnmálum lengur, ólíkt Davíð. Ekkert verður tekið á innihaldi hennar né annarri óhæfu á borð við einkavinavæðnigu HS, uppjgöri við tíma Davð, Írakstríðið og spillinguna sem Sjálfstæðisflokkurinn innleiddi og olli hér efnahags- og samfélagshruni.
Í kjölfarið fylgir fordæming á vinstri stjórninni fyrir það að vera vondir kommúnistadrullusokkar og sjá ekki það heillaspor sem felst í því að vera hér með bækistöð atvinnumálaliðahers, nota beri alla orku í álver og gera Ísland að fremstu hrávinnsluþjóð heims á eftir Afríkuríkjum auk þeirrar nauðsynjar að það þurfi einkavinavæða allt vatn og orku auk heilbrigðiskerfis í hendur sægreifa og annarra góðmenna sem sitja þennan landsfund. Allt annað sé SVOO sovéskt.
FL-okkurinn ályktar að lokum að hugsanlegt sé að Ísland missi auðlindir sínar ef gengið sé í ESB en þær séu bara í pössun ef þær fara í einkaeigu til kvótagreifa, auðmanna og útrásarvíkinga.
Allir standa upp, klappa fyrir foringjum sínum, ganga út og tala opinberlega um að þetta hafi verið góður fundur þar sem málin hafi verið gerð upp. Fjölmiðlar fá svo vel matreidda spunafrétt um að mikil sátt og samstaða ríki innan flokksins og fundarmenn gangi í takt út í sumarið og allar þær klisjur.
Á mánudeginum er svo haldið áfram sama leiknum og áður með sömu áherslum á afneitun og að þeir hafi ekkert gert rangt.
Og hvað klofning varðar þá var það nú bara smá gjörningur fyrir fjölmiðla. Sjálfstæðismenn svíkja ekki flokkinn og formennina tvo(Davíð og Bjarna) sama hversu mikið á skoðunum þeirra og siðferði verður traðkað þegar á hólminn er komið.
Það verður áhugavert að sjá hversu rétt ég hef fyrir mér og hvort þetta verði ekki endurvinnsla frá því í fyrra.
Smá tölfræðileikur með gengistryggðu lánin, bankanna og auðmenn 24. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Fjármál, Hugleðingar.comments closed
Nú í dag hefur borist fréttatilkynning frá Íslandsbanka um að bankinn muni þola alveg það þó öll gengistryggð lán yrðu dæmd ólögleg. Arion-banki hafði einnig gefið það frá sér að ekki yrðu nema óveruleg áhrif af nýföllnum dómi Hæstaréttar og myndi þola það ef öll gengistryggð lán yrðu dæmd ólögleg, en Landsbankinn virðist vera í óvissu. Því virðist lítið til vera í orðum Gylfa Magnússonar um að bankakerfið leggist á hliðina við það eitt að réttlætið nái fram að ganga.
En það er samt gaman að velta fyrir sér tölfræðihliðini með þetta því samkvæmt fréttfrá því í febrúar þá skulduðu heimilin um 300 milljarða og þar af 111 milljarða í bílalánum sem dreifðist á 37.000 heimili sem ef þau innihalda kjarnafjölskylduna, hýsa ríflega þriðjung þjóðarinnar. Reyndar er þetta víst vanmat og eins og má sjá í athugasemd frá Maríno G. Njálssyni frá Hagsmunasamtökum heimilanna, þá telur hann þetta mun hærra eða á fimmta hundrað milljarða samtals og gengistryggð húsnæðislán.
En tökum þessa tölu með bílalánin þar sem ákvæðið um gengistryggingu hefur verið dæmt ólöglegt. Þetta eru 111 milljarðar og ef lánin helmingast þá yrðu þetta um 55 milljarðar en líklegast mun þetta verði eitthvað hærri upphæð í raun sem situr eftir. Lækkunin(max 55 milljarðar skulum við gefa okkur) munu þá deilast á þrjá banka og þrjú fjármögnunarfyrirtæki allavega sem yrðu ca. 9,2 milljarðar á hvert fyrirtæki að meðaltali þó það muni í raun skiptast öðruvísi. Kíkjum á hvað bankarnir fengu í hagnað í fyrra: Landsbankinn 14,2 milljarða, Íslandsbanki skilaði 24 milljörðum og Arion-banki skilaði af sér 12,8 milljörðum í hagnað. Ef bara bílalánin fellu á þá væru þessir bankar enn í plús eftir að lánin yrðu leiðrétt samkvæmt dómi Hæstaréttar, samningar skulu jú standa. Fjármögnunarfyrirtækin myndu þó líklegast finna verulega fyrir þessu þar sem þau skila hagnaði í hundruðum milljóna og færu líklegast yfir um, nokkuð sem myndi græta fáa miðað við vinnubrögðin.
En dúllum okkur við meiri tölfræði. Ef við tækjum gengistryggð lán heimilanna og settum þau inn í þessa mynd og segðum að helmingur myndi afskrifast eða um 150 milljarðar þá væri nú kannski annað mál ef litið væri á hagnað bankanna sem yrðu nú í mínus eftir bara þetta. Skoðum því lán heimilanna sem myndu setja bankanna á hausinn samkvæmt viðskiptaráðherra o.fl. ef réttlætið næði fram að ganga, í öðru samhengi. Skoðum þau í samhengi við ýmsar afskriftir eða afskriftir handa auðmönnum sem ábyrgðalaust halda sínu margir hvejrir og jafnvel starfsmönnum bankanna sem margir hverjir halda sínum störfum enn.
- Ólafur Ólafsson fékk afskrifaða 88 milljarða og hélt sínum Samskipum. Ekki fór Arion-banki á hausinn við það.
- Landsbankinn afskrifaði 30 milljarða hjá Icelandic Group og einnig hjá forstjóra þess upp á 1,5 milljarð þó sá segi það ekki rétt. Ekki fór bankinn á hausinn við það.
- Magnús Kristinsson fékk samkvæmt fréttum í fyrra um tugmilljarða afskrifaða. Ekki fór Landsbankinn á hausinn við það.
- Íslandsbanki afskrifaði 4 milljarða lán til starfsmanna sinna og búist er við að hann afskrifi einhverja tugmilljarða til þeirra. Ekki fer bankinn á hausinn við það.
- Bjarni Ármannson fékk afskrifaða 800 milljónir sem hann taldi ábyrgðarlaust að borga. Ekki fann bankinn mikið fyrir því.
Við skulum svo ekki ræða ógrátandi um það sem afskrifast vegna Baugs og Bjögganna. Það vekur þó enn furðu að Björgólfur Thor fái að eiga fyrirtæki hér á landi þrátt fyrir IceSave og allt hans sukk, hvað þá að það sé verið að dekra enn við þennan mann með því að leyfa honum að byggja gagnaver á góðum kjörum. En það er annar handleggur því eins og sjá má hér að ofan eru þessar afskriftir veglegri heldur en leiðrétting á gengistryggðum íbúðarlánum til handa heimilum og allir þessir aðilar halda fyrirtækjum og eru starfandi áfram eins og ekkert hafi gerst, hvað þá að bankarnir hafi farið á hausinn.
Þá er spurningin, hversvegna finnst Gylfa og fleirum það líklegt að réttlæti til handa almenningi samkvæmt dómi Hæstaréttar verði til þess fallið að setja bankanna á hausinn ef þeir fara ekki á hausinn við það að dekra við auðmönn, kvótagreifa, bankstera og aðra með afskriftum og sérkjörum? Voru það ekki annars þeir sem settu bankakerfið á hausinn í fyrsta stað? Eða er þetta bara sama og hefur viðgengist fyrir Hrun og eftir Hrun:
Það er ekki það sama hvort það er Jón eða séra Jón.
Misvísandi skilaboð ráðherra 23. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Fjármál, Glæpir og rannsóknir, Hrunið, Stjórnmál.comments closed
Það eru skrítin og misvísandi skilaboð frá ráðherrum varðandi úrskurð Hæstaréttar í dag.
Árni Páll skrifar grein á Pressuna með einföldum skilaboðum til fjármálafyrirtækjanna:
“Þið skituð vísvitandi í brækurnar, skeinið ykkur sjálf.”
Síðar í dag mætir svo Gylfi viðskiptamálaráðherra með dómsdagsspá bankstera og sendir þessi skilaboð:
“Það verður að bjarga banksterum, það hefur svo gríðarleg áhrif að þeir þurfi að bera ábyrgð á ólöglegum ákvæðum lánasamnings sem þeir vissu árið 2001 að væri ólöglegt. Refsum skuldurum fyrir að vinna málið, nauðgum réttlætisgyðjunni, skerum banksterana úr snörunni með óréttlátum barbabrellum, Hæstiréttur dæmdi ekki rétt að mati fjármálafyrirtækja.”
Talast menn annars ekkert við þarna í ríkistjórninni?
Samtök fjármálafyrirtækja og ferlið með gengistryggðu lánin frá 2001 22. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Fjármál, Glæpir og rannsóknir, Hrunið.comments closed
Þetta er búið að vera áhugavert ferli með gengistryggðu lánin og hagsmunasamtök fjármálafyrirtækjanna allt frá árinu 2001. Þá voru lög til umfjöllunar á þingi um vexti og verðtryggingu og sendi þá Guðjón Rúnarsson, framkvæmdastjóri Samtaka banka og verðbréfafyrirtækja eins og það hét þá, umsögn fyrir hönd samtakanna til Alþingis. Þar kom m.a. fram eftirfarandi:
„„að eins og lögin eru í dag (og verða að óbreyttu frumvarpi) er óheimilt að tengja lánssamninga í íslenskum krónum við erlenda mynt.”
Ekki var þesu neitt breytt í samræmi við þessa umsögn og varð frumvarpið að lögum. En hver voru viðbrögð þeirra fyrirtækja sem heyrðu undir þessi samtök og höfðu sent þessa umsögn frá sér þar sem þau töldu lögin gera tengingu íslenskra króna við erlenda mynt ólöglega? Nú, þau fóru að bjóða vitandi vits upp á gengistryggð lán meðan Fjármálaeftirlitið svaf eins og þægur seppi við fótskör samtakanna sem beittu sér ekki fyrir neinni lagabreytingu til að tryggja að þessi lán yrðu lögleg. Síðar meir skiptu þau um nöfn og gerðust Samtök Fjármálafyrirtækja með að mestu sömu aðilunum innaborðs.
Svo kemur Hrunið sem Guðjón Rúnarsson og Samtök fjármálafyrirtækja höfðu lítið verið hrifin af viðvörunum um, allt brjálað, gengistryggðu lánin senda lánþeganna andskotans til og suma í gröfina og loks fellur héraðsdómur um að þetta hafi verið ólögmætt. Guðjón Rúnarsson, framkvæmdastjóri Samtaka Fjármálafyrirtækja(áður Samtök banka og verðbréfafyrirtæja) og sá sami og sendir umsögnina, lætur eftir sér hafa að hann gangi„út frá því “að fjármálafyrirtækin hafi talið sig vera að veita lögleg lán.“
Stuttu síðar þá kemst það í fréttirnar að Guðjón Rúnarsson hafi sent frá sér árið 2001 umsögnina fyrrnefndu og svarar henni með yfirlýsingu eða yfirklóri þar sem m.a. kemur fram eftirfarandi:
„Ekki er hægt að túlka hana svo að í henni felist dómur um það hvort skilmálar einhverra lána fjármálafyrirtækja sem síðar komu til sögunnar séu löglegir eða ólöglegir, enda bera fjármálafyrirtækin sjálf ábyrgð á útfærslu sinna lánasamninga.“
Rétt er það hjá Guðjóni að þetta er ekki dómur en þetta var greinilega það sem fjármálafyrirtækin voru svo fullviss um á sínum tíma, að þau létu setja það í umsögn og senda Alþingi í von um að lögum yrði breytt til að gengistryggðu lánin yrðu heimil.
En dómur féll svo nú í síðustu viku sem Guðjón og Samtök Fjármálafyrirtækja töluðu um að myndu eyða óvissu. Dómur Hæstaréttar tilkynnti það að fjármálafyrirtækin sem Guðjón segir að beri ábyrgð á útfærslu sinna lánasamninga og höfðu 9 árum áður talið það óheimilt að bjóða upp á gengistryggð lán, höfðu verið með ólögmæt ákvæði í lánasamningum sínum.
Og hver eru viðbrögð Guðjón Rúnars og Samtaka fjármálafyrirtækjanna? Nú, dómurinn valdi svo mikilli óvissu um lánin að stjórnvöld verði að gjöra svo vel, draga fram kutann, skera fjármálafyrirtækin úr snörunni og leysa klúðrið sem fyrirtækin komu sjálfum sér í með því að fara vísvitandi út í vafasama iðju sem þau töldu sjálf stangast á við lög.
Eiga þau ekki einfaldlega ein að bera ábyrgð á því að hafa sjálf fokkað upp hlutunum?
Vissa og óvissan vegna gengistryggðu lánanna 22. júní 2010
Posted by Agnar Kristján Þorsteinsson in Fjármál, Glæpir og rannsóknir, Hrunið.comments closed
Ég skil ekki hvað er svona flókið við dóm Hæstaréttar um gengistrygginguna. Það er nefnilega svo flókið í augum lögfræðinga og þingmanna sem verja fjármögnunarfyrirtækin að þeir kalla þetta óleysanlegan hnút sem eitt sinn hét að treysta á réttarríkið. Nú þurfi að gefa út fyrirmæli hvernig eigi að reikna út lánin að nýju og annað í þeim dúr, líkt og vonast sé til þess að gripið verði í taumanna og skuldarar látnir borga allan brúsa Hrunsins líkt og fyrir dóm Hæstaréttar.
Fyrir mér er þetta frekar einfalt dæmi og borðliggjandi án nokkurrar óvissu: gengistrygging var dæmd ólögleg en ekki lánið sem slíkt. Þar með fellur þetta ákvæði úr samningnum dautt niður en restin heldur sér líkt og bæði Neytendasamtökin og Samtök lánþega sem Guðmundur Andri Skúlason er í forsvari fyrir segja hreint út:
Og það er ekki tilviljun að þetta er sagt því þetta eru orð fjármögnunarfyrirtækjanna sjálfra sem geystust um í krafti ólöglegrar gengistryggingar, ofrukkuðu fólk og fóru einstaklega harkalega í inniheimtuaðgerðir með kaldranalegri framkomu við fólk sem of margar sögur í fjölmiðlum segja manni. Enginn skal segja mér að þar á bæ hafi menn ekki gert sér grein fyrir því að góðar líkur væri á að þetta væri ólöglegt eða að efasemdir léku á, enginn skal segja mér að þau hafi ekki framið handvömm í von um skjótfenginn gróða og að menn hafi ekki tekið yfirvegaðar ákvarðanir í aðdraganda Hrunsins um að fara þessa leið. Fjármögnunarfyrirtækin tengdust sum hver(og tengjast sum enn) bönkum og fjárfestingarfélögum sem léku sér að því fella krónuna samhliða því að eiga stóra sök á Hruninu, né að lögfræðingarnir hafi fengið prófskírteinið i gegnum nígerískan bréfaskóla og mennirnir sem réðu þá til vinnu þár á bæ, hafi verið svo heimskir að þeir gætu ekki einu sinni hneppt buxunum án leiðsagnar. Og nú standa þeir berir með kúkinn upp á bak, vælandi um óvissu til að komast undan ábyrgð og eigin handvömm, grenjandi um óvissu þegar það er enginn óvissa, þetta var ólöglegt ákvæði í löglegum samningi og samningurinn stendur að öðru leyti.
En það er samt ákveðin óvissa í þessu, stór óvissa sem þarf að taka á og verður að fá botn í með þetta allt saman. Hvernig ætla fjármögnunarfyrirtækin sem gengu svo hart fram að bæta upp þann skaða sem þau vísvitandi ollu fólki? Hvernig ætla þau að bæta því fólki upp skaðann sem þau keyrðu vísvitandi í gjaldþrot með ósveigjanleika og ósanngirni, vitandi vits um að þau hefðu verið e.t.v. að veita lán með ólöglegum ákvæðum? Og hvernig ætla eigendur, forstjórar, framkvæmdastjórar og annað starfsfólk þessara fyrirtækja að bæta upp þá óhæfu sína að hafa hrakið fólk út í það að svipta sig eigin lífi vegna harkalegra og miskunnarlausra aðgerða eða ósveigjanleika sínum? Hvernig getur þetta fólk svo sofið á næturnar, vitandi vits um að það sé með blóð annarra á höndum sér?
Þar er stóra óvissan, ekki þegar kemur að uppgjörinu eftir dóm Hæstaréttar. Þar er málið einfalt og borðliggjandi, fjármögnunarfyrirtækin verða ein að bera þennan skaða, virða dóminn en ekki væla í von um að þau fái að hamast áfram á skuldurum, reikna út miðað við samninginn sem þau sjálf bera ábyrgð á og sætta sig við það að hin kyrjaða mantra þeirra um að samningar skuli standa lendi framan í þeim sjálfum eða eins og engilsaxneskir segja:
What goes around, comes around.
