|
|
Ekki lengur pláss fyrir Guð sem skapara heimsins segir Stephen Hawking í nýrri, óútkominni, bók sinni. Vísindin hafa nú gert Guð óþarfan þegar kemur að sköpun heimsins segir hann á sama hátt og þróunarkenning Darwins sýndi fram á að hann var óþarfur í sköpun lífsins og þar með mannsins.
Spurning Hawkings er annars þessi: ,,Þurfti alheimurinn skapara“. Svar hans er einfalt ,,Nei“. Það þurfti hvorki Guðlega hönnum eða guðlega hönd. Tilkoma alheimsins laut einfaldlega eðlisfræðilegum lögmálum. Vegna aðdráttarlögmálsins hlaut alheimurinn að skapa sjálfan sig og kunn eðlisfræði lögmál eru ástæða þess að alheimurinn er til segir hann.
Hawkings taldi pláss fyrir Guð í bók sinni 1988 en hefur nú horfið frá því. Hann hafnar nú alveg því að á bak við alheiminn sé ,,heili“ Guðs, eingöngu sé um að ræða eðlisfræðileg lögmál.
Ég tek ofan fyrir Hawkings. En Guðsskilningur hans er annar en minn og okkar flestra hygg ég. Og hann er að skrifa til fólks með mjög bókstaflega guðshugmynd. Við flest hér höfum fyrir margt löngu, held ég, gert okkur grein fyrir því að Guð er kærleikur og stóð alls ekki í neinum flóknum útreikningum fyrir þúsundum milljónum ára hvað þá að hann hafi setið við að teikna risaeðlur, mýs og menn. Okkar Guð er hins vegar á bak við allt, kærleiksrík móðir, kærleiksríkur faðir, skapari alls hins góða, verndari fegurðarinnar, svar við trúarþörf mannsins, frelsari mannanna.
Ég ætla því all ekki að skipta um námsgráðutitilinn ,,guðfræðingur“ og tel að enn sé og muni ætíð verða pláss fyrir umburðarlynda og mannelskandi guðfræði . Við höfum hins vegar enga þörf fyrir öfgar og vitleysu sem eru vitaskuld fylgifiskar mannlífsins og vitaskuld þess heldur ef þetta er tóm eðlisfræði.
(Byggt á forsíðufétt the Times í morgun 2. september , en óútkomin bók Hawkings þar sem hann boðar það að manninum muni brátt takast að setja fram heildstæða vísindalega kenningu um alheiminn, er kynnt þar í dag og hefur þegar vakið athygli og umtal).
Vísað í blogg Egils Helgasonar um innflytjendur og Ögmund Jónasson: Ég tek undir ánægju með að fá Ögmund Jónasson í nýtt innanríkisráðuneyti. Útlendingalög eru of stíf, taka mið af þeim dönsku og þeim er á tíðum of bókstaflega fylgt. Nefnd Evrópuráðsins, ECRI hefur gagnrýnt ýmislegt í þeim svo sem 24 ára regluna og réttleysi kvenna af erlendum uppruna sem skilja við eiginmenn sína íslenska. Fulltrúar ECRI voru fullvissaðir um það þegar þeir voru síðast hér á ferðinni að slík mál væru meðhöndluð af stöku umburðarlyndi. Er það tilfellið? Margt fleira mætti nefna.
Ég hef stundum sagt að Ögmundur hefði stórt hjarta- við þurfum einmitt manneskju með stórt hjarta í þetta ráðuneyti. Það þarf líka sterka manneskju því að embættimannakerfið er sterkt og stíft á þessum slóðum. Kannski er það skýringin á meintri íhaldssemi eða eigum við að segja varkárni Rögnu Árnadóttur sem hvað sem öðru líður hlustaði á fólk.
Mál hælisleytenda og flóttamanna og þeirra sem sækja um landvistarleyfi þyrftu að fá hærri stjórnskipulegan status. Slík má mega undir engum kringumstæðum velkjast um eða úrlausn þeirra dragast úr hömlu eins og því miður hefur verið tilfellið hér á landi. Það bitnar herfilega á þeim sem síst skyld,i fólki sem hefur farið illa út úr tilverunni og einnig börnum þeirra.
Mér finnst alveg koma til greina að Karl Sigurbjörnsson ,biskupinn, stigi til hliðar á meðan sannleiksnefndin sem kirkjan ætlar að setja upp er mótuð og starfar, en mér finnst það svo sem ekkert sjálfgefið. Fræðin kenna okkur að til þess hugsaðir staðgenglar gera lítið annað en það sem aðal hefði gert.
Sannleiksnefndin, sem kirkjan hyggst setja upp mun, að mínum skilningi, fyrst og síðast rannsaka hvernig og hvort reynt var að þagga málið um kynferðisbrot Ólafs Skúlasonar niður, fyrst áður en Ólafur varð biskup, síðan árið 1996 þegar ásakanir Sigrúnar Pálínu Ingvarsdóttur, Dagbjörtu Guðmundsdóttur og Stefaníu Þorgrímsdóttur komu opinberlega fram. Þá mun nefndin væntanlega rekja þá sögu hvers vegna ekkert var gert til þess að rétta mannorð kvennanna í framhaldi af biskupsskiptum og svo enn aftur hvernig stóð á biðinni og leyndinni eftir að Guðrún Ebba biskupsdóttir sendi bréf sitt. Auðvitað væri kirkjan trúverðugri ef Karl stigi til hliðar og einhver utanaðkomandi valdakerfinu yrði sett eða settur ,,biskopus temporaris“. Á móti kæmi að það myndi auka á ringulreiðina og Karli biskupi er margt vel gefið og gæti enn haldið vel á málum.
Hitt er annað að enginn biskup ætti að sitja lengur en í 8-10 ár. Eftir þann tíma þarf að laga til í hvaða stjórnkerfi sem er. Þá ætti að taka til endurskoðunar hvernig biskup er kosinn. Nú er hann kosinn af prestum og örfáum leikmönnum. Best væri að kjósa hann í almennum kosningum alls þjóðkirkjufólks. Til þess að vit yrði málum mætti þrengri hópur kjósa 4 manneskjur sem kosið yrði á milli tvær konur og tvo karla, tvo guðfræðinga og tvo ekki guðfræðinga. Biskup þyrfti ekki að vera prestvígður maður. Ágætt væri að hann væri guðfræðingur en hann mætti alveg vera sjálfmenntaður slíkur.
(Ég blogga um það sem mér er efst í huga. Ef ég bloggaði ekki um þatta máefni væri það sjálsþöggun í betra lagi)
Mikið bar þetta einlægur og góður fundur með Sigrúnu Pálínu, Ólöfu Pitt, Dagbjörtu Guðmundsdóttur og Særósu Guðnadóttur sem við prestar áttum í Vídalínskirkju í dag. Það var átakanlegt að hlýða á lýsingar þeirra og horfa upp á kvöl þeirra, en það var augljóst að nokkru fargi var af öllum létt. Það er sárt að við skyldum ekki vera tilbúin fyrir svona fund fyrir fimmtán árum. Hvað mig snertir sé ég mest eftir því að hafa ekki haft samband þá til þess að fá vitnisburð þeirra milliliðalaust.
Þetta var átakalegur fundur með einlægu og góðu fólki. Virðing mín fyrir þessum fjórum konum er fölskvalaus.
Sveitarfélagið Ölfus á að krefast þess að salan á Hitaveitu Ölfuss til Orkuveitunnar gangi til baka. Salan var gríðarlega umdeild á sínum tíma og verðið lágt. Þetta var á þeim tíma þegar menn reyndu að selja allt frá sér. Nú kemur á daginn að Reykvíkingar hafa einir hirt arð úr Orkuveitunni. Ástæðulaust er að sitja undir því. Að auki hafa þeir Orkuveitumenn svikið flest það sem þeir lofuðu grönnum sínum austan fjalls svo sem það að ljósastarurasetja veginn þangað. Hiklaust á að skipta veitunum upp aftur. Hirða ránsfenginn til baka.
Stjórnarráðið hefur ekkert lengur að segja yfir kirkjunni. Kirkjuþing er æðsta vald kirkjunnar. Kirkjan er sjálfstæð, ræður sér sjálf. Kirkjan er rekin af sóknargjöldum sem ríkið innheimtir fyrir þjóðkirkjuna, samkvæmt sérstökum samningi, sem og aðra trúflokka. Ríkið tók yfir eignir kirkjunnar og greiðir í staðinn laun prestanna. Í hugum margra felst algjör aðskilnaður í því að þessi samningur gangi til baka. það myndi litlu breyta nema að kirkjan þyrfti að fara að stunda eignaumsýslu í ríkara mæli. Að vísu fær kirkjan greiðslur í Kirkjumálasjóð og Kristnisjóð sem eru viðbót við það sem önnur trúfélög fá. Ef algjör aðskilnaður yrði myndi(eins og í Svíþjóð) verða að gera samning við kirkjuna um að annast vissa þjónustu um allt land. Varla færi löggan að jarða? Ekki færu þingmenn að hugga fólk? Það yrðu nægir til þess í Kópavogi en tæpast á Kópaskeri. Sá samningur myndi örugglega jafngilda þessum greiðslum. Algjör aðskilnaður myndi fyrst og fremst felast í afnámi einnar setningar í stjórnarskrá ,,Hin evangeliska lúterska kirkja er þjóðkirkja á Íslandi og ríkið skal styðja hana og vernda” og röltið milli Dómkirkju og Alþingis myndi falla niður og það er hvort sem er tímaskekkja. Allt annað yrði eins þ.m.t. krossinn í fánanum, frídagar sem eru lögskipaðir, kirkjur yrðu ennþá á hverju strái og Kristur áberandi í menningunni og Þjóðkirkjan hefði yfirburði yfir önnur trúfélög og langflestir áfram kristnir. Orðið aðskilnaður er klisja og menn verða að gera þá kröfu til manna eins og Árna Þórs Sigurðssonar að útskýri hvað þeir eigi eiginlega við??
Þegar við vorum í bæjarstjórninni í Ölfusi að leggja blessun okkkar yfir borholurnar á Hellisheiði þá var gert ráð fyrir því að eiturefnið arsenik sem kæmi úr holunum (upprunalega vatnið þegar búið væri að nota það til hitaskipta)yrði leitt undir Ölfus út í landgrunnið. Athygli okkar var ekki vakin á þessu. Einhver sá hugtakið arsenik í flóknum neðanmálsútskýringatexta (og hélt fyrst að það væri fótboltaliðið Arsenal) en sérfræðingur gekk undir sérfræðings hönd að sannfæra okkur um að eitrið færi það djúpt undir Ölfusið að engin hætta væri fyrir lífríkið hvorki á landi né sjó. Okkur til hugarhægðar voru holurnar dýpkaðar. Seinna frétti ég að efiðlega hefði gengið að bora djúpt og veit ekki um framhaldið því að Framsóknarmenn vildu fá inn í bæjarstjórn í staðinn fyrir mig einhvern sem örugglega kynni ekki að lesa skýrslur. Þetta rifjast upp fyrir mér þegar Jónas Kristjánsson skrifar um arsenikeitrun í Ölfusi.
(Á að vera fyrirgefningar í fyrirsögn). Ég trúði öllu þvi sem Sigrún Pálína Ingvarsdóttir sagði í Sjónvarpinu í kvöld og skammast mín alveg hræðilega fyrir að hafa ekki opinberlega tekið málstað hennar strax árið 1996. En það varð ekki svo. Við trúðum biskupi (ekki án efa þó) til að byrja með. Hann var ekki bara yfirmaður okkar á biskupsstofu. Hann var biskup og biskup er andlegur leiðtogi, trúarleiðtogi. Í slíkt embætti eru bara valdir afbragðsmenn, héldum við. Það var beinlínis óhugsandi að þar færi maður sem hefði gert annað eins og á hann var borið. Að auki var Ólafur mjög sterkur maður. Réði svæðinu í kringum sig eins og ég hef áður orðað það og við þekktum hann persónulega ekki af neinu öðru en góðu einu (eitthvað hafi ég heyrt talað um kvensemi og konu sem væru þarna úti en hreinskilnislega sagt það var svo mikið slúður í kirkjunni á þessum tíma að ég a.m.k. tók það ekki alvarlega).
Ég stóð m.a. á einum tímapunkti gegn því að PÍ skoraði á Ólaf að víkja eins og Harpa Hreinsdóttir getur um á bloggi sínu í kvöld. Á þeirri forsendu að um væri að ræða ásakanir sem ekki væri hægt að sanna og rangt væri því að samþykkja slíka ályktun. Ég greip þann þráð sem m.a. ýmsir virtir lögmenn spunnu á síðum blaða. Síðar var ég í hópi þeirra sem lögðu að Ólafi að hætta. Ég var biskupsritari eins og fram hefur komið og þar með undirmaður Ólafs en jafnframt staðgengill í stjórnsýslulegum efnum og blaðafulltrúi biskupsstofu. Mér dettur ekki í hug að biðjast afsökunar á því að hafa verið í því starfi. Við á Biskupsstofu reyndum að halda sjó eins og mögulegt var og ég tók meðvitaða hugsaða ákvörðun að flýja ekki embættið og auka þar með á ringulreiðina.
Það markaði þessa sögu alla að Ólafsmálið byrjar á tíma þegar harðvítugar deilur höfðu geysað í prestastétt, guðfræðilegs eðlis en það blandaðist deilum um persónur, ekki síst persónu Ólafs. Biskupinn stóð orðið í sífelldum erjum innanstéttar.
Sigrún Pálína hafði aldrei samband við mig né ég við hana. Við ,,hittumst “einu sinni eftir sjónvarpsþátt hjá Stefáni Jóni Hafstein áður en hún upplýsti um mál sitt. Þá var ég þar að berja á svartstökkum minnir mig eða þeir á mér. Man ekki hvort hún sagði mér það sjálf eða einhver annar viðstaddur að ásakanir myndu koma fram og þetta væri konan. Þetta var mjög stutt og snöggt.
Ég hef sjálfur talað um að jafnaldrara- og stór vinahópur Ólafs hafi staðið þétt að baki honum. Mér dettur hins vegar ekki í hug að fordæma þá menn. Þetta voru vinir Ólafs og langflestir höfðu ekkert nema gott af honum og segja og áskanirnar komu þeim algjörlega í opna skjöldu. Margir þeiira áttu erfitt þegar leið á tímabilið.
Ég bið sem sagt Sigrúnu Pálínu fyrirgefningar (fyrir það að hafa ekki fyrr en ég gerði lagt fullan trúnað á orð hennar og lýst því yfir opinberlega) og dáist að henni fyrir staðfestu hennar og heiðarleika.
Strasbourg, 24.08.2010 – The European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) is deeply concerned about the treatment of Roma migrants in France today.
In a report published in June 2010, ECRI had called on the French authorities to combat the racist attitudes and hostility harboured by the majority population vis-à-vis this community. In recent weeks high-ranking officials have made political statements and the Government has taken action stigmatising Roma migrants. The latter are held collectively responsible for criminal offences and singled out for abusing EU legislation on freedom of movement. ECRI can only express disappointment about this most negative development.
Already in 2005 ECRI had recommended that France should ensure Roma migrants’ social rights to housing, health and education. In 2010 many such persons still live in squalid conditions in makeshift camps. A policy based on evictions and “incentives” to leave France, even assuming that relevant human rights standards are complied with, cannot provide a durable answer.
While France may impose immigration controls in accordance with its international obligations, ECRI wishes to recall that EU citizens have the right to be on French territory for certain periods of time and to return there. In these circumstances, France should look for sustainable solutions in cooperation with partner States and institutions.
Generally speaking, ECRI considers that anti-Gypsyism, which is a particular form of racism, should be effectively combated in all European countries. Well resourced programmes capable of reaching out to the real target groups are needed to counter Roma marginalisation and the negative image that inevitably accompanies it. Government policies or legislative proposals that are grounded in discrimination on ethnic grounds are impermissible and run counter to legal obligations binding on all Council of Europe member States.
***
ECRI is a Council of Europe independent human rights body that monitors problems of racism and intolerance by preparing country specific reports, and issues recommendations to member states.
More information on: www.coe.int/ecri
Contact: Jaime Rodríguez, Press Officer, Tel. +33 (0) 689 99 50 42; jaime.rodriguez@coe.int
Council of Europe Directorate of Communication
Tel: +33 (0)3 88 41 25 60
Fax:+33 (0)3 88 41 39 11
pressunit@coe.int
www.coe.int
(Undirritaður er tilnefndur af Íslands hálfu í ECRI sem sérfræðingur um kynþáttamálefni)
Skipta má málum sem hvíla nú á kirkju og samfélagi í þrennt (samanber greiningu Sigríðar Guðmarsdóttur í útvarpinu í dag).
Í fyrsta lagi eru ásakanirnar gagnvart Ólafi Skúlasyni fyrrum biskupi. Átakanlegast í því dæmi, að mínum dómi, var að ríkisaksóknari taldi ekki ástæðu til að rannsaka málið á sínum tíma. Var hann undir þrýstingi ráðandi afla í samfélaginu? Auðvitað átti að fara fram rannsókn og vitnaleiðslur. Ég held að þöggun hafi verið í gangi, ekki innan kirkjunnar endilega heldur í jafnaldrahópi Ólafs miklu fremur, áhrifamannanna í samfélaginu. En ég trúi konunum og hef alltaf gert. Við á Biskupsstofu orðuðum þetta gjarnan svo: Eitthvað hlýtur að vera til í þessu. Ólafur var hins vegar alltaf kotroskinn og eins og lokuð bók. Eftir vitnisburð Guðrúnar Ebbu og Birgi Áss er enginn vafi í mínum huga.
Ég var ekki prestur þarna heldur biskupsritari og sem slíkur staðgengill biskups í stjórnsýslulegum málefnum. Við reyndum að halda utan um embættið eins og hægt var. Þetta var hræðilegur tími fyrir mig og allt starfsfólk biskupsstofu, konur og karla um 30 manns. Sumir hafa aldri náð sér. Ekki bara að þurfa að búa við yfirmann sem var sakaður um níðingsskap sem augljóslega var eitthvað til í, heldur stóð af þessum ástæðum og öðrum sífelldur stormur á húsið og fólkið og talað var um fólkið sem vann þar og kirkjuna eins og hóp af perrum. Þetta hafði áhrif inn í margar fjölskyldur og neikvæð áhrif á líf margra.
Á þessum tíma voru gríðarlegar deilur innan kirkjunnar. Hver man ekki eftir Flóka, Torfa, Svartstökkum. Einu sinni æsti Flóki sig svo í símann við mig á föstudegi (út af mistökum launaskrifstofu) að ég skalf alla helgina. Einu sinni var ég sendur norður til að eiga við Torfa Hjaltalín á Möðruvöllum. Hann hleypti mér ekki einu sinni inn. Ég talaði við hann úti á túni smá stund en fór svo suður aftur. Það var æsingur í mönnum. Ég sá um erlend samskipti. Allir fundir erlendis enduðu á því að ég gaf skýrslu um biskupsmál á Íslandi. Danskur biskup drap þrjátíu flugur meðan ég sagði frá.
Annað atriði í þessu máli er, eins og Sigríður Guðmarsdóttir bendir á, hvað gerðist 1996 eftir að konurnar þrjár komu fram með ásakanir sínar. Var reynt að þagga málið niður? Auðvitað var það reynt. Vandræðin voru þau að biskupinn neitaði öllu og menn vissu ekki sitt rjúkandi ráð og reyndu svona í aðra röndina að telja sér trú um að eitthvað væri að þessum konum. Ég held að það sé þó ekki hægt að benda á neina ákveðna þöggunartiburði og gleymi ég þá ekki fundi Hjámars og Karls með Sigrúnu Pálínu þar sem orð stendur gegn orði og var ábyggilega farið af stað með góðum ásetningi. Ég held að aðal þöggunin hafi átt rætur sínar í vina- og kunningjahópi Ólafs en hann átti vini meðal stjórnmálamanna og annarra áhrifamanna. Vinmargur maður Ólafur og þekkti ,,alla“. Fjölmargir vildu honum vel og töldu ásakanirnar gegn honum ráðabrugg. Kirkjufólkið, prestarnir og starfsmenn biskupsstofu voru ráðalausir en trúðu margir konunum. Allir kjömsuðu þó á sögum um Pálínu og Ólaf líka. En það var ekki skipulegur rógburður, þannig eru bara Íslendingar. Smjattað var um allt land, til sjávar og sveita. Þegar leið á tímabilið fjölgaði þeim sem lögðu að Ólafi að segja af sér Ég man eftir fundi þar sem ég sjálfur, Karl Sigurbjörnsson og Guðmundur Þorsteinsson lögðum að Ólafi að segja af sér. Þeir leiðrétta mig þá ef mér misminnir. Það var mönnum erfitt. Hann var svo kotroskinn. Ólafur var mjög yfirþyrmandi maður og réði svæðinu sem hann var á hverju sinni. Hann var óskorðaður foringi jafnaldra sinna í preststétt. Ég man eftir séra Karli á þessum tíma. Hann var fyrst og síðast mjög áhyggjufullur.
Hefur einhver verið í fjölskyldu þar sem heimilisfaðirinn er ásakaður fyrir það að vera kynferðisglæpamaður. Sá hinn sami gæti skilið hvernig okkur leið að breyttu breytanda.
Sannleiksnefnd á að fara í þetta mál. Og ekki bar að spyrja Karl og Hjálmar útúr heldur þá sem höfðu almennt mikil áhrif í samfélaginu á þessum tíma. Með þessu er ég ekki að drepa málinu á dreif. Ólafur biskup átti stóran og traustan vinahóp með ítök víða.
Þriðja málið, samkvæmt greiningu Sigríðar, er þagnarskyldan. Þagnarskyldan er auðvitað rík en engin regla er án undantekninga. Ef lífi eða sálarheill barna eða fullorðinna er stefnt í tvísýnu verður sálusorgari samsekur ef hann rífur ekki trúnað. Það er ekki nóg að afstýra atburði sem ég veit að Geir Waage myndi gera, því að hann er umhyggjusamur maður. Það verður að rjúfa trúnað, annars gæti atburður orðið síðar. Almenn skynsemi ætti að segja fólki hvenær undantekning er nauðsyn. Barnaverndarlög hjálpa þeim sem ekki hafa slíka. Landslögum ber að hlíta.
Þetta var all séstakt tímabil. Það er nauðsynlegt að þeir sem voru á vettvangi fjalli meira um atburði. Það hef ég einsett mér að gera.
|
|
